H εικόνα !! Ένα από τα σπουδαιότερα αν όχι το όγδοο θαύμα του ανθρώπου. Που δεν απεικονίζει αποκλειστικά τον χωρόχρονο αλλά τον εξηγεί στο επιπλέον. Γιατί μπορεί ο αητός να βλέπει μακρύτερα από τον άνθρωπο, αλλά ο άνθρωπος βλέπει στα πράγματα πολύ περισσότερα από τον αητό.
Τα εξηγεί αλλά ταυτοχρόνως επιδέχονται και παρερμηνειών.
Από την έκφραση εξ αιτίας της συναισθηματικής κατάστασης των προσώπων αλλά και του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος του χώρου.
Το Βιετναμάκι που πανικόβλητο πιλαλούσε να διασωθεί από τις ναπάλμ των φονιάδων γκάνγκστερς της είναι ένα εκ των χαρακτηριστικότερων των παραδειγμάτων.
Ο δικός μας ο Αγγελόπουλος των πλούσιων δημοσίων σχέσεων και των τεράστιων κινηματογραφικών παρενθέσεων ένα άλλο. Που σκηνοθέτη τον μετασχημάτισε ενας σπουδαίος όχι camera man αλλά οπερατέρ. Ο Αρβανίτης που κάθε πλάνο του ήταν μια ομιλούσα θεϊκή δημιουργία. Κάτι σαν καρτ ποστάλ.
Δίχως αυτόν κάθε ταινία του Αγγελόπουλου θα ήταν μια καταστροφική σιωπή αφού: Ενώπιον μας θα είχαμε δύο ακίνητα πρόσωπα. Ένα επί της οθόνης κι ένα επί του καναπέ ή της κινηματογραφικής πολυθρόνας.
Υπό αυτές τις σκέψεις έχω θυμώσει για τις επιθέσεις που δέχθηκε ένας άλλοτε συνεργάτης και φίλος από τα χρόνια της ΕΡΤ. Ο Γιάννης Σμαραγδής. Ένα άτομο εξαιρετικά δημιουργικό που διαχειρίστηκε δύο στιγμές του Ελληνικού εικαστικού χωρόχρονου με εξαιρετική επιτυχία δίχως να τις αλλοιώσει ιστορικά.
Η μία με τον El Greko του και η δεύτερη με τον Καποδίστρια.
Εκμεταλλεύτηκε και αυτός τις υψιπετείς δυνατότητες που του έδιναν τα πλάνα του αλλά και οι ρόλοι των πρωταγωνιστών του, αλλά με μέτρο. Με πλοκή και την συχνή εναλλαγή των πλάνων του. Δεν ήρθε από παρθενογένεση. Από το Χόλυγουντ προέκυψαν αυτά και από καιρού.
Πως οι δυο αρνήσεις που προανέφερα, δεν καταλήγουν καθ’ υποχρέωση σε μία κατάφαση. Αντιθέτως. Τα υπερούσια πλάνα του Γιάννη συνοδεύονταν από πλοκή που καθήλωναν τον θεατή της ταινίας του. Τον ευθυγράμμισαν με το αφήγημά του.
Και ο χωρόχρονος που διαχειρίστηκε ο Σμαραγδής , η τέχνη της φωτοαντίληψης, είναι η μόνη ανθρώπινη ανακάλυψη. Ότι άλλο επινόησε η ανθρώπινη δημιουργία είναι απλώς φυσικές αποκαλύψεις. Μορφές ύπαρξης της ύλης κατά τον ταγό μου Ευτύχη Μπιτσάκη. Που είτε ελόχευαν στο συνειδητό είτε όχι.
Η πολυπληθέστερη γενοκτονία αυτή των Ινδιάνων από τους φονιάδες της ανθρωπότητας, εξαγνίστηκε στην κολυμβήθρα του Χόλυγουντ συνέπεια της οποίας να στέκουμε μάρτυρες της επανάληψης της από τους ίδιους, δίχως να ιδρώνει κανενός τα αυτί.
Ξεπεταγόμαστε όμως ως αρουραίοι όταν πρόκειται να κολλήσουμε με πολιτική λεπτοσπείρωση ταλαντούχους δημιουργούς. Συχνά με τα κριτήρια πολιτικά.
Μα και ο Ξαρχάκος δεν υπήρξε ποτέ αριστερός πολλώ δε μάλλον κομμουνιστής. Αλλά προς τιμήν του το ΚΚΕ οργάνωσε με εξαιρετική επιτυχία ολόκληρη παράσταση. Γιατί τα τραγούδια του άγγιξαν την λαϊκή ψυχή.
Τέτοιος ήταν και ο μέγας εμπορικος σκηνοθέτης ο Κώστας ο Λυχναράς που τα πονήματά του προβάλλονται ακόμη και σε επανάληψη δίχως στο ελάχιστο να έχει μειωθεί το τηλεθεάμον κοινό τους. Τηλεοπτικός μαθητής τους εγώ
Και οι δύο από κοινού με τον Βούλγαρη διέσωσαν την κοινωνική εθνική και ηθική εικόνα εκείνων των ανεπανάληπτων καθώς φαίνεται καιρών, αξιοποιώντας έργα μεγάλων Ελλήνων λογοτεχνών. Θα έπρεπε να έχουμε επινοησει έναν Μίκη έναν Ρίτσο ή Ελύτη και Ελευθερίου αν δεν ειχαμε την θεία τύχη αυτοί να γεννηθούν.
Ούτε έναν Θάνο Μικρούτσικο ή ακόμη ακόμη κι έναν Χατζηνάσιο της άλλης πλευράς που αν τον γνωρίζατε προσωπικά, θα διαπιστώνατε με έκπληξη πως: αυτός ήταν αριστερότερος εμού για να διερωτάτο κάποιος πως διάβολο έμπλεξε στα νύχια της δεξιάς προπαγάνδας. Και η λίστα αυτή δεν έχει τέλος..
Η σκηνοθεσία έτσι δεν είναι πάντα μια απλή «αντανάκλαση» της αντικειμενικής υλικής πραγματικότητας, αλλά μπορεί να είναι μια υποκειμενική ερμηνεία αυτής, που από --όπως η θάλασσα-- το μυαλό αρχίζει κι εκεί τελειώνει.
Και τέτοια μυαλά δυστυχώς δεν διατίθενται σε υπερπαραγωγή. Προσέχουμε για να έχουμε Οι καιροί ου μενετοί
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου