ΟΙ ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ

 ΤΗΣ ΤΗΛΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ

 

 Περιθωριοποίηση των πληβειακών στρωμάτων, απονέκρωση της μορφωτικής διαδικασίας

 

Το διάστημα της πανδημίας αξιοποιήθηκε από την κυβέρνηση με διττό τρόπο. Αφενός, πάτησε στην αδυναμία να συγκροτηθούν συλλογικές αντιστάσεις λόγω των κλειστών σχολών και αφετέρου, προσπάθησε να εφαρμόσει στρατηγικού τύπου τομές τις οποίες μάλιστα χαρακτηρίζει «προσωρινά μέτρα». Χαρακτηριστικότερο όλων, η τηλεκπαίδευση.

Η τηλεκπαίδευση, διαμορφώνει ένα πολύ αρνητικό πλαίσιο για τις σπουδές της νεολαίας. Ο εξοπλισμός παρουσιάζεται σαν ατομική και όχι κρατική ευθύνη, με αποτέλεσμα το πιο πληβειακό κομμάτι των φοιτητών να αποκόπτεται από την εκπαιδευτική διαδικασία. Επίσης, η συλλογική διαδικασία της εκπαίδευσης, σε έναν βαθμό αντικαθίσταται από τη μονότονη και στείρα μεταφορά πληροφοριών διά της ηλεκτρονικής οθόνης, συγκροτώντας ένα πλαίσιο απομόνωσης των φοιτητών. Μάλιστα, στους πιο «πρακτικούς» επιστημονικούς κλάδους, ευνουχίζεται πλήρως η δυνατότητα πρακτικής προσέγγισης με θεμελιακές πλευρές των επιστημονικών πεδίων, όταν εργαστήρια ή ακόμα και κλινικές στην ιατρική γίνονται εξ αποστάσεως. Τέλος, σημαντικές είναι και οι επιπτώσεις γύρω από την κοινωνικοποίηση των νέων ανθρώπων, με διάφορες ψυχολογικές, κοινωνικές και πολιτισμικές επιπτώσεις, καθώς το πανεπιστήμιο ανέκαθεν αποτελούσε χώρο έκφρασης, κοινωνικοποίησης και οικοδόμησης συλλογικού πνεύματος,

Οι βασικές ευθύνες της κυβέρνησης είναι ότι «ξέκοψε» νωρίς τις όποιες σκέψεις για ανοιχτά πανεπιστήμια και από την πρώτη στιγμή κατέστησε σαφές πώς δεν θα πρόκειται να δοθούν τα επαρκή κρατικά κονδύλια για την ασφαλή δια ζώσης επαναλειτουργία των σχολών.

Το μαχόμενο φοιτητικό και πανεκπαιδευτικό κίνημα πρέπει να παλέψει γα να δοθούν τώρα κονδύλια για την παιδεία και την υγεία, να μπει επιθετικά στη συζήτηση του με ποια μέτρα μπορούν οι χώροι της εκπαίδευσης να ανοίξουν με ασφάλεια, ίσως και πριν τον μαζικό εμβολιασμό του πληθυσμού.

Το φοιτητικό κίνημα και οι νέες προκλήσεις

Με τα πανεπιστήμια σε lockdown διαρκείας είναι φυσικό η δράση του φοιτητικού κινήματος να εξασθενεί. Παρόλα αυτά, η προσπάθεια της κυβέρνησης να εκμεταλλευτεί τις συνθήκες και να περάσει χωρίς περιπλοκές τους νομοθετικούς της στόχους πρέπει να εισάγει το φοιτητικό κίνημα σε κατάσταση «αυξημένης επιφυλακής». Η Έκθεση Πισσαρίδη αποτελεί μια ακόμη ένδειξη της προσπάθειας κυβέρνησης και κεφαλαίου να κεφαλαιοποιήσουν την ιδεολογική τους ηγεμονία υπό το φόντο της πανδημίας και της μέχρι πρότινος κινηματικής νηνεμίας. Το φοιτητικό και ευρύτερα πανεκπαιδευτικό κίνημα δεν έχει το περιθώριο να σηκώσει το «γάντι» της ιδεολογικής αντιπαράθεσης «αργότερα». Αντίθετα, αναγκαία προϋπόθεση για την επόμενη αναμέτρηση στην παιδεία αποτελεί η εδώ και τώρα συγκρότηση όρων.

Οι παρακαταθήκες που θα αφήσουν η πανδημία και το βάθεμα της οικονομικής κρίσης στο φοιτητικό στρώμα θα είναι πολύπλοκες και αντιπαραθετικές. Από τη μία, θα ενισχυθούν οι τάσεις υποταγής δηλαδή το αίσθημα της ανασφάλειας, του φόβου και της αβεβαιότητας. Ταυτόχρονα από την άλλη θα ενδυναμώσουν και οι τάσεις χειραφέτησης, δηλαδή η άνοδος της λαϊκής απαιτητικότητας, η οργή απέναντι στο σύστημα και η αναζήτηση διεξόδου.

Σε αυτό το υπό διαμόρφωση κοινωνικό τοπίο, η αντικαπιταλιστική αριστερά στα πανεπιστήμια δεν ξεκινάει από το «μηδέν». Οι βαθύτερες θεωρητικές επεξεργασίες και κινηματικές διεργασίες των προηγούμενων ετών καθώς και η εμπιστοσύνη στην αποτελεσματικότητα της πολιτικής της γραμμής δημιουργούν τους εν δυνάμει όρους για την ανώτερη συγκρότηση του φοιτητικού κινήματος. Ενός κινήματος, που θα μετατρέψει τα πολιτικά συμπεράσματα της προηγούμενης περιόδου (συμπεριλαμβανομένης της πανδημίας) σε μάχιμη και ζωντανή πολιτική γραμμή. Σε αυτό το πλαίσιο, θα κριθεί η ανασυγκρότηση της αντικαπιταλιστικής αριστεράς στα πανεπιστήμια και η σύναψη πολιτικών συμμαχιών.