Δευτέρα 18 Φεβρουαρίου 2019

Η ΕΥΡΑΣΙΑ ΤΟΥ ΟΡΓΟΥΕΛ ΣΤΑ ΣΚΑΡΙΑ;


 Κίνα και Ρωσία μια ανάσα πριν ενώσουν τις δυνάμεις τους




Η εμμονή της Ευρώπης να επιβάλει κυρώσεις στην Ρωσία αποδείχτηκε ανεπιτυχής, ενώ η Μόσχα πια δεν ασχολείται με το τι συμβαίνει στην Γηραιά Ήπειρο. Δεν ενδιαφέρεται πια για την ευρωπαϊκή της ολοκλήρωση ούτε για την ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δεν την νοιάζει πια να βοηθήσει την Ευρώπη να "αποσυντεθεί" ούτε να τραβήξει χώρες στην σφαίρα επιρροής της. Στις μεγάλες και επιβλητικές αίθουσες του Κρεμλίνου, υπάρχει μόνο μια σκέψη, πως θα πείσει το Πεκίνο να συμμαχήσουν εναντίον της Δύσης.

Η εμμονή της Ρωσίας με την Κίνα έχει ξεκινήσει από πιο παλιά και ήταν ιδιαίτερα εμφανής το 2017 στο Discussion Club, ένα φόρουμ στο οποίο συναντιούνται κάθε χρόνο τα σημαντικότερα μυαλά της Ρωσίας στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής. Στην τελευταία συνάντηση τους πριν λίγους μήνες, η ιδέα που είχε αρχίσει να σχηματίζεται παλιότερα έγινε πολύ πιο ρεαλιστική.

 Όλες οι ρωσικές ομιλίες στο συνέδριο, από τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Ραβρόφ μέχρι τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, γύριζαν γύρω από αυτό τον άξονα, την συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Η ιδέα που έχει η Ρωσία για την Κίνα έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια.

Η Μόσχα έχει εγκαταλείψει πια την ιδέα και κάθε ελπίδα πως η Κινέζικη οικονομική ανάπτυξη είναι κάτι παροδικό και πως θα καταφέρει αν την ακολουθήσει και να την μιμηθεί. Αντί γι' αυτό, οι ειδική στην εξωτερική πολιτική κατεργάζονται τρόπους που θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν την Κίνα προκειμένου να επιτύχουν τους γεωπολιτικούς στόχους τους, Δεν υπάρχει πια καμία αμφιβολία πως η Κίνα ξέρει πως να επιτυγχάνει οικονομική ανάπτυξη και ότι η Ρωσία δεν μπορεί να ακολουθήσει.

Η Ρωσική ελίτ, πάντα έτοιμη να αντισταθεί σε οποιοδήποτε σημάδι δυτικής ηγεμονίας, δεν έχει κανένα πρόβλημα να παραδεχτεί την οικονομική υπεροχή της Κίνας. Η Μόσχα επίσης δεν έχει κανένα πρόβλημα να μπει σε μια νέα συμμαχία με την Κίνα και τώρα που οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει δασμούς στα Κινέζικα προϊόντα, η Ρωσία ελπίζει ότι η Κίνα θα καταλάβει τελικά ότι το πρόβλημά της είναι η Ουάσινγκτον, όχι η Μόσχα. Στο παρελθόν, η πιθανότητα συμμαχίας μεταξύ των δύο χωρών έβρισκε εμπόδιο στην απροθυμία της Κίνας να θέσει σε κίνδυνο τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ.

Αλλά τώρα που έχει ήδη μπει στο στόχαστρο των ΗΠΑ, ίσως θα γίνει πιο τολμηρή. Μπορεί όμως μια τέτοια συμμαχία να λειτουργήσει; Μπορεί Ρωσία και Κίνα να είναι πραγματικά "φίλοι" και για πόσο καιρό;

Το πράγμα που πρέπει να θυμόμαστε είναι ότι και οι δύο χώρες είναι διατεθειμένες να ανατρέψουν την αμερικανική παγκόσμια τάξη. Μπορεί να έχουν μια μακρά ιστορία γεωπολιτικής αντιπαλότητας μεταξύ τους, κάτι που σίγουρα θα εμφανιστεί και πάλι μόλις επιτευχθεί ο στόχος τους και θα εμφανιστούν νέες εστίες έντασης μεταξύ τους οι οποίες θα ταλανίσουν τις σχέσεις τους. Όμως αυτό το πρόβλημα θα το αντιμετωπίσουν όταν αυτό εμφανιστεί και αυτό μπορεί να γίνει και σε 20 χρόνια από σήμερα.

Προς το παρόν, Ρωσία και Κίνα είναι ουσιαστικά στην ίδια πλευρά και έχουν κοινά συμφέροντα. Αυτή η συμμαχία, εάν τελικά ολοκληρωθεί, θα ανατρέψει τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η παγκόσμια πολιτική. Φανταστείτε μια διεθνή κρίση στην οποία η Ρωσία και η Κίνα αναδύονται ξαφνικά ως ενιαίο μπλοκ. Ο αντίκτυπος θα είναι σημαντικός και σε κάποιο βαθμό απρόβλεπτος:

Ψυχολογικά, στο μυαλό της Δύσης θα συνδύαζε το φόβο που συνδέεται με την Ρωσία και την δύναμη της Κίνας. Οι ΗΠΑ θα ένοιωθαν ότι δέχονταν επίθεση και η Ευρώπη δύσκολα θα μπορούσε να προβάλει οποιαδήποτε αντίσταση. Τα προβλήματα της Ευρώπης θα ήταν ακόμα πιο πολύπλοκα από την "απειλή" μια επίθεσης.

Η Ένωση θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ακόμα και την απειλή ενός διαχωρισμού καθώς οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης θα μπορούσαν να στραφούν προς τη Μόσχα υπό την επήρεια μια δυνατής Κίνας έτοιμης να επενδύσει δυνατά στην περιοχή. Προς το παρόν, το μόνο εμπόδιο σε αυτή τη συμμαχία, είναι η σύνεση που δείχνουν οι Κινέζοι. Και αυτό το γνωρίζει πολύ καλά η Μόσχα.

Η Κίνα αμφισβητεί ανοιχτά τους ισχυρισμούς της Ρωσίας ότι δηλαδή ο πλανήτης βρίσκεται και πάλι στην μέση ενός νέου ψυχρού πολέμου. Ρώσοι αξιωματούχοι, όπως ο πρώην σύμβουλος του Ρώσου προέδρου, Σεργκέι Καραγανόφ, προσπαθεί να πείσει την Κίνα ότι απατάται αν πιστεύει πως Πεκίνο και Ουάσιγκτον μπορούν να λύσουν τις διαφορές τους με τρόπο που να συμφέρει και τις δύο πλευρές.

"Αν το Πεκίνο στοιχηματίσει στην ειρήνη και την συνεργασία με τις ΗΠΑ, η "μεγάλη κινεζική περιπέτεια" θα τερματιστεί και η Κίνα θα πρέπει να ζήσει στην σκιά των ΗΠΑ για μια ακόμα γενιά, ίσως και για πάντα" υποστηρίζει ο Καραγανόφ. "Οι Κινεζικές αρχές" ανέφερε, "δεν έχουν περισσότερα από πέντε χρόνια για να πάρουν μια απόφαση".

Η Κίνα δεν έχει πει ακόμα την τελευταία της λέξη για το αν βλέπουμε μπροστά στα μάτια μας την δημιουργία ενός ανατολικού μπλοκ, αλλά ούτε και η Ευρώπη. Οι ευρωπαϊκές αγορές και η ευρωπαϊκή τεχνολογία αποτελούν κρίσιμους πόρους για την Κίνα.

 Όλο και περισσότερο, οι κινεζικές αρχές ξέρουν τι να περιμένουν από την Αμερική και γνωρίζουν πολύ καλά τι να περιμένουν από τη Ρωσία. Αλλά η Ευρώπη είναι ένα διαφορετικό θέμα. Το Πεκίνο θα διστάσει αποστασιοποιηθεί και θα περιμένει τους Ευρωπαίους να αποφασίσουν.

Και αυτή είναι η μεγάλη ευκαιρία της Ευρώπης. Ίσως είναι και η μοναδική ευκαιρία που έχει η Ευρώπη. Σε ένα κόσμο που αρχίζει και γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος, η Ευρώπη μπορεί να είναι αυτή που θα φέρει την ισορροπία.
Ηλίας Κουκουτσάς

Δεν υπάρχουν σχόλια: