Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου 2021

ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΧΥΔΑΙΕΣ ΛΕΞΕΙΣ

  Υπάρχουν μόνον χυδαίοι άνθρωποι

 

Η αθυροστομία ήταν ένας τρόπος άμυνας των ανθρώπων που υποφέρουν από τις αυθαιρεσίες της εξουσίας

 


 Σύγχρονοι αποστειρωμένοι ηθικοδιδάσκαλοι όχι πια από το βήμα της Ηλιαίας, της αρχαίας Βουλής ή του ελληνικού στρατοπέδου της Τροίας, αλλά από σελίδες εφημερίδων και ιστοσελίδες εξέφρασαν τη θλίψη τους για το κατάντημα των νεοελλήνων που, απεγνωσμένοι από την αδιαφορία και την ανικανότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές, άρχισαν… «τα γαλλικά» για τον πρωθυπουργό.

Η αθυροστομία ήταν ένας τρόπος άμυνας των ανθρώπων που υποφέρουν από τις αυθαιρεσίες της εξουσίας. Αυτό έχει αποτυπωθεί όχι μόνο σε εκφράσεις της καθημερινής ζωής αλλά και σε δημοτικά τραγούδια, ακόμη και σε μεγάλα έργα τέχνης. 

Είναι πολλές φορές ένα μέσο που εκφράζει φιλία και οικειότητα ή αποκάλυψη αυτού που υποκριτικά εμφανίζεται ως ορθό, άλλοτε μια λεκτική χιουμοριστική εκτόνωση για τα όσα δεινά υφίσταται κάποιος. Ακόμη και ο θάνατος δεν έχει αντιμετωπιστεί μόνο με τον θρήνο και τον λυγμό, αλλά και με την αθυροστομία. Είναι ένας τρόπος για να νικηθεί το αναπόφευκτο.

Η αθυροστομία μπορεί να αποτελέσει συχνά και μια ύβρι. Αποτελεί συχνά μια υπέρβαση των μέτρων που οι ισχυροί που φαίνεται να ορίζουν τη ζωή έχουν θέσει για τους ανίσχυρους, οι θεοί για τους θνητούς. Από τις τραγωδίες και τους μύθους έχουμε διδαχτεί τέτοιες περιπτώσεις. Τότε χρησιμεύει για να νικηθεί το άδικο, να υπάρξει δικαιοσύνη.

Σπάνια η αθυροστομία συνιστά την άλλη πλευρά της ύβρεως, εκείνη της έκφρασης της αλαζονείας και της προσβολής, της ταπείνωσης και του εξευτελισμού. Πάντοτε, όπως γνωρίζουμε, πρέπει να βλέπουμε τα συμφραζόμενα και την περίσταση. Αλλιώς οι λέξεις γίνονται άθροισμα συμφώνων και φωνηέντων. 

Αυτή η πλευρά της ύβρεως είναι εκείνη που συνιστά αυτό που στην κοινή γλώσσα αποκαλούμε βρισιά.
 

Και η βρισιά δεν εκφέρεται πάντοτε με λέξεις αντλημένες από ένα «χυδαίο» λεξιλόγιο. Στον νου μας έχουμε, βέβαια, τα λόγια του Λορέντζου Μαβίλη: «Δεν υπάρχουν χυδαίες λέξεις, αλλά χυδαίοι άνθρωποι.»

Δεν υπάρχουν σχόλια: