Γράμμα και γραφή:
Από τον Χριστοδουλάκη Θεοδόσιο*
Η χώρα μας, με καθυστέρηση πολλών ετών, αποφάσισε να εφαρμόσει τη
χρήση υπολογιστών στη συνταγογράφηση φαρμάκων για τους ασφαλισμένους.
Φυσικά, αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να έχει γίνει πολλά χρόνια πριν, όμως έστω και τώρα θα δώσει τη δυνατότητα καλύτερου ελέγχου της φαρμακευτικής δαπάνης και φυσικά της απαραίτητης στατιστικής επεξεργασίας των δεδομένων, έτσι ώστε η ιατρική κοινότητα και το υπουργείο Υγείας να έχουν τη δυνατότητα καλύτερου σχεδιασμού της πολιτικής τους.
Τα ανωτέρω φαίνονται να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, είναι όμως έτσι τα πράγματα;
Η δυνατότητα που μας δίνουν οι υπολογιστές χρησιμοποιείται από το υπουργείο Υγείας για να βελτιώσει τις παροχές προς τους ασφαλισμένους;
Τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των πολιτών προστατεύονται;
Για να απαντηθούν τα ερωτήματα αυτά, θα περιγράψουμε τον τρόπο λειτουργίας της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και θα δώσουμε ένα παράδειγμα, σε μια κατηγορία παθήσεων, αυτή των ψυχικών διαταραχών, που δυστυχώς φέρει μέχρι και σήμερα το γνωστό «στίγμα».
Οποιοσδήποτε ιατρός που έχει πιστοποιηθεί στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της χώρας μας, δηλαδή όλοι, μπαίνει με τον κωδικό του στο σύστημα και δίνοντας:
α) το ΑΜΚΑ ενός πολίτη
ή
β) το ονοματεπώνυμο + ημερομηνία γέννησης + πατρώνυμο+ μητρώνυμο
έχει πρόσβαση ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟ, που αφορά στα φάρμακα που έχει λάβει μέχρι αυτή τη στιγμή.
Φυσικά, το σύστημα ρωτάει τον ιατρό αν έχει τη συγκατάθεση του ασθενή και εφόσον ο ιατρός πληκτρολογήσει «ναι», του αποκαλύπτει όλο το αρχείο με τα φάρμακα που έχει λάβει, και κατ΄ επέκταση τους λόγους για τους οποίους τα έλαβε...
Ας υποθέσουμε λοιπόν, ότι εσείς, μετά από 5-6 χρόνια σπουδών, ένα μεταπτυχιακό και ένα διδακτορικό, αποφασίζετε να συμμετάσχετε στην προκήρυξη μιας θέσης εργασίας, που έχει κάνει η πολυεθνική εταιρία «o skopos agiazei ta mesa”.
Τι εμποδίζει την εταιρία αυτή να ανατρέξει, μέσω κάποιου ιατρού -«συνεργάτη» της, στο ιατρικό σας αρχείο και να ανακαλύψει ότι στο παρελθόν είχατε πάρει για 8 μήνες αντικαταθλιπτικά;
Τι πιθανότητες πιστεύετε ότι θα έχετε να προσληφθείτε ;
Και μήπως θα σας πει κανείς τον λόγο που δεν σας προτίμησαν;
Το ότι ένας ιατρός μπαίνοντας στο σύστημα αφήνει το «ηλεκτρονικό του στίγμα» δεν εξασφαλίζει κανέναν, διότι καθημερινά χιλιάδες ιατροί μπαίνουν στο σύστημα και φυσικά ο κάθε ασφαλισμένος δεν έχει δυνατότητα να ελέγχει καθημερινά ποιος μπαίνει στα αρχεία του.
Παράδειγμα 2ο : αποφασίζετε να κάνετε μια ιδιωτική ασφάλεια υγείας.
Αν δηλώσετε ότι είχατε περάσει κάποια ψυχική διαταραχή στο παρελθόν, δεν είναι πολύ βέβαιο ότι η εταιρία θα δεχθεί να σας ασφαλίσει.
Να επισημάνουμε εδώ, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών εξαιρεί από τις καλύψεις ΟΛΕΣ τις ψυχικές διαταραχές και αυτό παρά το γεγονός ότι αποτελεί διάκριση (discrimination) και, φυσικά, ενίσχυση του κοινωνικού στίγματος, μέσω της «πολιτικής» των ασφαλιστικών εταιριών.
Ελάχιστες εταιρίες καλύπτουν τις ψυχικές παθήσεις, για πολύ μικρό χρονικό διάστημα νόσησης, σε αντίθεση με σχεδόν όλες τις άλλες παθήσεις που ένας άνθρωπος μπορεί να εκδηλώσει.
Φυσικά, υπάρχει και η περίπτωση να κάνετε το τραγικό λάθος να μην δηλώσετε ότι είχατε περάσει κατάθλιψη προ 15 ετών, η ασφαλιστική εταιρία να δεχθεί να σας ασφαλίσει και μετά από 20 χρόνια που εσείς θα πληρώνετε τακτικά το ασφάλιστρο και θα χρειασθείτε την κάλυψη της ασφαλιστικής, εκείνη απλά να σας ακυρώσει το συμβόλαιο, γιατί ήσασταν ανειλικρινής κατά την έναρξη του...
Φυσικά, ο κατάλογος των περιπτώσεων είναι ατελείωτος: διαζύγια κατ΄ αντιδικία, επιμέλεια τέκνων, κοινωνική διαπόμπευση κλπ.
Προκειμένου βέβαια, να γίνει κακή χρήση ενός χρήσιμου εργαλείου, απαιτείται και η «συνδρομή» ενός πιστοποιημένου ιατρού.
Όμως, δεν είναι δυνατόν η ζωή του καθενός από εμάς να επαφίεται στην ακεραιότητα ενός άλλου, τη στιγμή μάλιστα που πολύ απλά θα μπορούσε να διασφαλισθεί.
Για παράδειγμα, θα έπρεπε ο ασφαλισμένος να έχει κωδικό πρόσβασης, προκειμένου να ανοίγει το αρχείο του, τον οποίο ο ίδιος θα δίδει στον ιατρό και ο ίδιος ο ασφαλισμένος να μπορεί να τον αλλάξει, όσες φορές θέλει.
Η δε επεξεργασία των δεδομένων να μπορεί φυσικά να γίνεται από το υπουργείο Υγείας, αλλά από συγκεκριμένους υπαλλήλους με διαδικασίες πρόσβασης υψηλής ασφάλειας και όχι από χιλιάδες ιατρούς...
Είναι περίεργο, ότι κανένας δεν έχει αντιδράσει σε ένα θέμα που στην πραγματικότητα αφορά όλες τις παθήσεις και όλους τους πολίτες.
Ακόμα και οι ιατρικοί σύλλογοι της χώρας μας έχουν κάνει «χλιαρές συζητήσεις» στην αρχή της εφαρμογής του μέτρου και έκτοτε σιγή.
Από την άλλη πλευρά, η χρήση των στοιχείων συνταγογράφησης από το υπουργείο Υγείας, αντί να βοηθήσει στον ορθολογισμό της δαπάνης, αποτέλεσε εργαλείο αποκλειστικά «λογιστικής» αντιμετώπισης των ασφαλισμένων.
Ο κάθε ιατρός έχει περιορισμό της μηνιαίας δαπάνης φαρμάκων που συνταγογραφεί και μάλιστα με οριζόμενη ποσοστιαία μείωση, έναντι του αντίστοιχου μήνα του προηγουμένου έτους!!!
Δηλαδή, εάν είσαι ένας πολύ καλός ιατρός και οι ασθενείς σου σε προτιμούν, άρα και αυξάνονται, εσύ δεν θα μπορείς να ανταποκριθείς στις ανάγκες συνταγογράφησης, διότι το σύστημα «θα σε πετάει έξω» μόλις περάσεις την προβλεπόμενη από τους «λογιστές της υγείας» δαπάνη.
Η στερεότυπη φυσικά απάντηση του υπουργείου Υγείας είναι ότι σωστά είναι όλα αυτά, αλλά από τη στιγμή που δεν υπάρχουν χρήματα δεν γίνεται αλλιώς...
Στη πραγματικότητα, είναι ένας παράλογος τρόπος μείωσης της δαπάνης και ένας έμμεσος τρόπος αύξησης των «γενοσήμων φαρμάκων», στα οποία ίσως αναφερθούμε σε κάποιο άλλο άρθρο.
Θα μπορούσε επίσης, να αποτελεί και ένα «πρόγραμμα πιλότο» για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις πλάτες του έλληνα ασφαλισμένου.
Δηλαδή, ποιο είναι το κατώτερο όριο δαπάνης, μετά το οποίο οι ασφαλισμένοι, απλά παύουν να υπάρχουν στον μάταιο τούτο κόσμο!
Απέναντι δε στις ανακοινώσεις των εκάστοτε υπουργών, θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί.
Σε πρόσφατη τηλεοπτική εμφάνιση, ο νυν δήλωνε με αυτοπεποίθηση ότι από τα στοιχεία του υπουργείου του, οι αυτοκτονίες στη χώρα μας ακόμα και σήμερα που μιλάμε, είναι οι λιγότερες από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Αυτό που ξέχασε να μας πει είναι ότι η στατιστική είναι μια «πονηρή» επιστήμη.
Σημασία δεν έχει ο απόλυτος αριθμός, αλλά ο ρυθμός αύξησης των αυτοκτονιών που η χώρα μας παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια, σε σύγκριση με τον ρυθμό αύξησης των υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών!
Ο κάθε ασφαλισμένος θα πρέπει να μεταφέρει τον προβληματισμό του στον θεράποντα ιατρό του και αυτός με τη σειρά του στον ιατρικό σύλλογο, ο οποίος θα πρέπει να ανοίξει έναν ουσιαστικό-δυναμικό διάλογο με τη πολιτεία.
Μέχρι αυτό να συμβεί, θα πρέπει ο πολίτης σε συνεργασία με τον ιατρό του να βρίσκει «άμυνες» απέναντι στην προχειρότητα (;) ενός συστήματος που ξεχνάει το ανθρωπιστικό του καθήκον.
Από τον Χριστοδουλάκη Θεοδόσιο*
Η χώρα μας, με καθυστέρηση πολλών ετών, αποφάσισε να εφαρμόσει τη
χρήση υπολογιστών στη συνταγογράφηση φαρμάκων για τους ασφαλισμένους.Φυσικά, αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να έχει γίνει πολλά χρόνια πριν, όμως έστω και τώρα θα δώσει τη δυνατότητα καλύτερου ελέγχου της φαρμακευτικής δαπάνης και φυσικά της απαραίτητης στατιστικής επεξεργασίας των δεδομένων, έτσι ώστε η ιατρική κοινότητα και το υπουργείο Υγείας να έχουν τη δυνατότητα καλύτερου σχεδιασμού της πολιτικής τους.
Τα ανωτέρω φαίνονται να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση, είναι όμως έτσι τα πράγματα;
Η δυνατότητα που μας δίνουν οι υπολογιστές χρησιμοποιείται από το υπουργείο Υγείας για να βελτιώσει τις παροχές προς τους ασφαλισμένους;
Τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα των πολιτών προστατεύονται;
Για να απαντηθούν τα ερωτήματα αυτά, θα περιγράψουμε τον τρόπο λειτουργίας της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και θα δώσουμε ένα παράδειγμα, σε μια κατηγορία παθήσεων, αυτή των ψυχικών διαταραχών, που δυστυχώς φέρει μέχρι και σήμερα το γνωστό «στίγμα».
Οποιοσδήποτε ιατρός που έχει πιστοποιηθεί στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της χώρας μας, δηλαδή όλοι, μπαίνει με τον κωδικό του στο σύστημα και δίνοντας:
α) το ΑΜΚΑ ενός πολίτη
ή
β) το ονοματεπώνυμο + ημερομηνία γέννησης + πατρώνυμο+ μητρώνυμο
έχει πρόσβαση ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΙΑΤΡΙΚΟ ΤΟΥ ΑΡΧΕΙΟ, που αφορά στα φάρμακα που έχει λάβει μέχρι αυτή τη στιγμή.
Φυσικά, το σύστημα ρωτάει τον ιατρό αν έχει τη συγκατάθεση του ασθενή και εφόσον ο ιατρός πληκτρολογήσει «ναι», του αποκαλύπτει όλο το αρχείο με τα φάρμακα που έχει λάβει, και κατ΄ επέκταση τους λόγους για τους οποίους τα έλαβε...
Ας υποθέσουμε λοιπόν, ότι εσείς, μετά από 5-6 χρόνια σπουδών, ένα μεταπτυχιακό και ένα διδακτορικό, αποφασίζετε να συμμετάσχετε στην προκήρυξη μιας θέσης εργασίας, που έχει κάνει η πολυεθνική εταιρία «o skopos agiazei ta mesa”.
Τι εμποδίζει την εταιρία αυτή να ανατρέξει, μέσω κάποιου ιατρού -«συνεργάτη» της, στο ιατρικό σας αρχείο και να ανακαλύψει ότι στο παρελθόν είχατε πάρει για 8 μήνες αντικαταθλιπτικά;
Τι πιθανότητες πιστεύετε ότι θα έχετε να προσληφθείτε ;
Και μήπως θα σας πει κανείς τον λόγο που δεν σας προτίμησαν;
Το ότι ένας ιατρός μπαίνοντας στο σύστημα αφήνει το «ηλεκτρονικό του στίγμα» δεν εξασφαλίζει κανέναν, διότι καθημερινά χιλιάδες ιατροί μπαίνουν στο σύστημα και φυσικά ο κάθε ασφαλισμένος δεν έχει δυνατότητα να ελέγχει καθημερινά ποιος μπαίνει στα αρχεία του.
Παράδειγμα 2ο : αποφασίζετε να κάνετε μια ιδιωτική ασφάλεια υγείας.
Αν δηλώσετε ότι είχατε περάσει κάποια ψυχική διαταραχή στο παρελθόν, δεν είναι πολύ βέβαιο ότι η εταιρία θα δεχθεί να σας ασφαλίσει.
Να επισημάνουμε εδώ, ότι η συντριπτική πλειοψηφία των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών εξαιρεί από τις καλύψεις ΟΛΕΣ τις ψυχικές διαταραχές και αυτό παρά το γεγονός ότι αποτελεί διάκριση (discrimination) και, φυσικά, ενίσχυση του κοινωνικού στίγματος, μέσω της «πολιτικής» των ασφαλιστικών εταιριών.
Ελάχιστες εταιρίες καλύπτουν τις ψυχικές παθήσεις, για πολύ μικρό χρονικό διάστημα νόσησης, σε αντίθεση με σχεδόν όλες τις άλλες παθήσεις που ένας άνθρωπος μπορεί να εκδηλώσει.
Φυσικά, υπάρχει και η περίπτωση να κάνετε το τραγικό λάθος να μην δηλώσετε ότι είχατε περάσει κατάθλιψη προ 15 ετών, η ασφαλιστική εταιρία να δεχθεί να σας ασφαλίσει και μετά από 20 χρόνια που εσείς θα πληρώνετε τακτικά το ασφάλιστρο και θα χρειασθείτε την κάλυψη της ασφαλιστικής, εκείνη απλά να σας ακυρώσει το συμβόλαιο, γιατί ήσασταν ανειλικρινής κατά την έναρξη του...
Φυσικά, ο κατάλογος των περιπτώσεων είναι ατελείωτος: διαζύγια κατ΄ αντιδικία, επιμέλεια τέκνων, κοινωνική διαπόμπευση κλπ.
Προκειμένου βέβαια, να γίνει κακή χρήση ενός χρήσιμου εργαλείου, απαιτείται και η «συνδρομή» ενός πιστοποιημένου ιατρού.
Όμως, δεν είναι δυνατόν η ζωή του καθενός από εμάς να επαφίεται στην ακεραιότητα ενός άλλου, τη στιγμή μάλιστα που πολύ απλά θα μπορούσε να διασφαλισθεί.
Για παράδειγμα, θα έπρεπε ο ασφαλισμένος να έχει κωδικό πρόσβασης, προκειμένου να ανοίγει το αρχείο του, τον οποίο ο ίδιος θα δίδει στον ιατρό και ο ίδιος ο ασφαλισμένος να μπορεί να τον αλλάξει, όσες φορές θέλει.
Η δε επεξεργασία των δεδομένων να μπορεί φυσικά να γίνεται από το υπουργείο Υγείας, αλλά από συγκεκριμένους υπαλλήλους με διαδικασίες πρόσβασης υψηλής ασφάλειας και όχι από χιλιάδες ιατρούς...
Είναι περίεργο, ότι κανένας δεν έχει αντιδράσει σε ένα θέμα που στην πραγματικότητα αφορά όλες τις παθήσεις και όλους τους πολίτες.
Ακόμα και οι ιατρικοί σύλλογοι της χώρας μας έχουν κάνει «χλιαρές συζητήσεις» στην αρχή της εφαρμογής του μέτρου και έκτοτε σιγή.
Από την άλλη πλευρά, η χρήση των στοιχείων συνταγογράφησης από το υπουργείο Υγείας, αντί να βοηθήσει στον ορθολογισμό της δαπάνης, αποτέλεσε εργαλείο αποκλειστικά «λογιστικής» αντιμετώπισης των ασφαλισμένων.
Ο κάθε ιατρός έχει περιορισμό της μηνιαίας δαπάνης φαρμάκων που συνταγογραφεί και μάλιστα με οριζόμενη ποσοστιαία μείωση, έναντι του αντίστοιχου μήνα του προηγουμένου έτους!!!
Δηλαδή, εάν είσαι ένας πολύ καλός ιατρός και οι ασθενείς σου σε προτιμούν, άρα και αυξάνονται, εσύ δεν θα μπορείς να ανταποκριθείς στις ανάγκες συνταγογράφησης, διότι το σύστημα «θα σε πετάει έξω» μόλις περάσεις την προβλεπόμενη από τους «λογιστές της υγείας» δαπάνη.
Η στερεότυπη φυσικά απάντηση του υπουργείου Υγείας είναι ότι σωστά είναι όλα αυτά, αλλά από τη στιγμή που δεν υπάρχουν χρήματα δεν γίνεται αλλιώς...
Στη πραγματικότητα, είναι ένας παράλογος τρόπος μείωσης της δαπάνης και ένας έμμεσος τρόπος αύξησης των «γενοσήμων φαρμάκων», στα οποία ίσως αναφερθούμε σε κάποιο άλλο άρθρο.
Θα μπορούσε επίσης, να αποτελεί και ένα «πρόγραμμα πιλότο» για όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, στις πλάτες του έλληνα ασφαλισμένου.
Δηλαδή, ποιο είναι το κατώτερο όριο δαπάνης, μετά το οποίο οι ασφαλισμένοι, απλά παύουν να υπάρχουν στον μάταιο τούτο κόσμο!
Απέναντι δε στις ανακοινώσεις των εκάστοτε υπουργών, θα πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί.
Σε πρόσφατη τηλεοπτική εμφάνιση, ο νυν δήλωνε με αυτοπεποίθηση ότι από τα στοιχεία του υπουργείου του, οι αυτοκτονίες στη χώρα μας ακόμα και σήμερα που μιλάμε, είναι οι λιγότερες από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Αυτό που ξέχασε να μας πει είναι ότι η στατιστική είναι μια «πονηρή» επιστήμη.
Σημασία δεν έχει ο απόλυτος αριθμός, αλλά ο ρυθμός αύξησης των αυτοκτονιών που η χώρα μας παρουσιάζει τα τελευταία χρόνια, σε σύγκριση με τον ρυθμό αύξησης των υπολοίπων ευρωπαϊκών χωρών!
Ο κάθε ασφαλισμένος θα πρέπει να μεταφέρει τον προβληματισμό του στον θεράποντα ιατρό του και αυτός με τη σειρά του στον ιατρικό σύλλογο, ο οποίος θα πρέπει να ανοίξει έναν ουσιαστικό-δυναμικό διάλογο με τη πολιτεία.
Μέχρι αυτό να συμβεί, θα πρέπει ο πολίτης σε συνεργασία με τον ιατρό του να βρίσκει «άμυνες» απέναντι στην προχειρότητα (;) ενός συστήματος που ξεχνάει το ανθρωπιστικό του καθήκον.
Ψυχίατρος - Ψυχαναλυτής
Επ. Δ/ντης ψυχιατρικής κλινικής “Παναγία η Γρηγορούσα”
Μέλος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Εταιρίας (APA)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου