Από τη "μεγάλη Κεντροαριστερά" στη μεγάλη... Κεντροδεξιά
Λιονάκης Νίκος
Δύο εβδομάδες κόντρας με τον "αυταρχικό" Αντ. Σαμαρά αρκούσαν, όπως φάνηκε από το αποτέλεσμα, για να εξανεμιστεί το "όραμα" του Ευ. Βενιζέλου για ανασυγκρότηση της "μεγάλης ευρωπαϊκής, υπεύθυνης Κεντροαριστεράς" και να θέσει τα θεμέλια για τη διαμόρφωση της... "μεγάλης ευρωπαϊκής, υπεύθυνης Κεντροδεξιάς".
Θα περίμενε κανείς ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, που ανέπτυσσε με πάθος την επιχειρηματολογία του για το πώς η λύση μπορεί να υπάρξει μόνο μέσα από τη συνεργασία με την "προοδευτική Αριστερά" και τις δυνάμεις του χώρου της "Κεντροαριστεράς", θα κρατούσε στάση ευθύνης απέναντι σε αυτή τη θέση του. Τελικά -προς απογοήτευση πολλών εντός του κόμματός του- κράτησε στάση "ευθύνης" μόνο απέναντι στον "δεξιό" πρωθυπουργό.
Η οικειοθελής αποχώρηση του Φ. Κουβέλη από την κυβέρνηση συνεργασίας και η οικειοθελής παραμονή του Ευ. Βενιζέλου αντικειμενικά έχουν διαμορφώσει δεδομένα πλήρους ρήξης μεταξύ των δύο κομμάτων.
Το "φιλί παράτασης της ζωής" που έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σε αυτή την κυβέρνηση ήταν μια στρατηγική επιλογή. Όπως στρατηγική επιλογή ήταν και η αποχώρηση του προέδρου της ΔΗΜ.ΑΡ. Με αφορμή το ζήτημα της ΕΡΤ, η διαχείριση του οποίου από τον Αντ. Σαμαρά κατά κοινή ομολογία των δύο πάλαι ποτέ "κυβερνητικών εταίρων" συνιστούσε μια "αυταρχική μονομερή κίνηση που έδειξε το σκληρό πρόσωπο της Δεξιάς", δημιουργήθηκαν μέσα σε λίγες ώρες οι συνθήκες για την αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού.
Σε αυτό το πλαίσιο η συνέχιση της στήριξης της κυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα η ισχυρή πολιτική συμμετοχή του στο υπουργικό συμβούλιο -που αναμένεται να "κλειδώσει" σε σημερινή συνάντηση με τον Αντ. Σαμαρά-, αποτελεί επιλογή "στρατοπέδου" ανάμεσα στο πολιτικό δίπολο μεταξύ "Αριστεράς ή Κεντροαριστεράς και Δεξιάς ή Κεντροδεξιάς", που μετά τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών υπογραμμίζεται πολύ πιο ανάγλυφα πάνω στη γραμμή του πολιτικού φάσματος.
Η στάση του "αν αποχωρήσει η ΔΗΜ.ΑΡ., το ΠΑΣΟΚ δεν παραμένει στην κυβέρνηση" είχε μετεξελιχθεί λίγο πριν από τη σύσκεψη της Πέμπτης στη στάση "είμαστε σε ταύτιση με τη ΔΗΜ.ΑΡ. αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν ετεροκαθορίζεται". Είχε προηγηθεί επικοινωνία του Ευ. Βενιζέλου με τον Φ. Κουβέλη, ο οποίος τον ενημέρωσε για την αλλαγή της θέσης του με την οποία θα προσερχόταν στην τελική σύσκεψη στο Μαξίμου.
Όλες οι πληροφορίες συντείνουν στο γεγονός ότι ο Ευ. Βενιζέλος ήθελε πάση θυσία να αποφύγει τις "περιπέτειες" που θα δημιουργούσαν για τον ίδιο και το κόμμα του το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Η εκτίμηση που επικράτησε ήταν ότι, εάν γίνουν τώρα εκλογές και μάλιστα τις χρεωνόταν το ΠΑΣΟΚ -αφού, εάν αποχωρούσε από την κυβέρνηση, θα βαλλόταν από παντού, όπως συμβαίνει τώρα για τον Φ. Κουβέλη-, υπήρχε ο πραγματικός κίνδυνος της εκλογικής ισοπέδωσής του. Ενδεχομένως βάρυνε στην απόφαση του Ευ. Βενιζέλου το γεγονός ότι δεν υπήρχε ικανός χρόνος για τη διαμόρφωση ενός κοινού εκλογικού μετώπου με τη ΔΗΜ.ΑΡ. σε περίπτωση εκλογών.
Στο δίλημμα... "Σαμαράς ή κάλπες", επέλεξε το πρώτο. Για την επιλογή αυτή είχε προϊδεάσει συνεργάτης του όταν μετά τη σύσκεψη των τριών την Τετάρτη το βράδυ, τόνιζε με έμφαση ότι "το 80% της κοινωνίας δεν θέλει εκλογές". Αυτό επανάλαβε αρκετές φορές και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ τόσο εκείνο το βράδυ όσο και το βράδυ της Πέμπτης, όταν συνόδευσε την αναφορά του αυτή με το ότι "το ΠΑΣΟΚ δεν κάνει 'τρύπες στο νερό' για φευγαλέες εντυπώσεις" δείχνοντας τον Φ. Κουβέλη.
Όλο το τελευταίο διάστημα ο Ευ. Βενιζέλος δεχόταν εισηγήσεις να μην ρισκάρει το ενδεχόμενο πρόωρης κάλπης. Κεντρικό επιχείρημα αυτής της γραμμής, που τελικά υιοθετήθηκε, ήταν ότι το ΠΑΣΟΚ "κινδυνεύει σοβαρά να την πάθει όπως ο Καρατζαφέρης".
Κατά τις ίδιες εισηγήσεις, ο κίνδυνος αυτός ενισχυόταν μέσα στο κλίμα των ημερών από τις "διαρροές" που προέρχονταν από το Μ. Μαξίμου για το ποιος θα έχει την ευθύνη εάν οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές. Τότε η Ιπποκράτους απαντούσε ότι "δεν θέλουμε εκλογές, αλλά δεν τις φοβόμαστε". Στο τέλος έμεινε μόνο το "δεν θέλουμε εκλογές", αφού η "λύση" στην οποία... υποχώρησε ο Αντ. Σαμαράς για την ΕΡΤ "μας ικανοποιεί".
Μεταξύ αυτών, η Ε. Χριστοφιλοπούλου, η οποία υποστήριξε ότι "την ώρα της κρίσης πρέπει να κάνεις αυτό που έχει ανάγκη η χώρα", αλλά και ο γραμματέας της Κ.Ο. Γ. Μανιάτης και ο στενός συνεργάτης του Ευ. Βενιζέλου, Οδ. Κωνσταντινόπουλος.
Ωστόσο εκφράστηκαν ισχυρές διαφωνίες τόσο για την παραμονή στην κυβέρνηση όσο και για τη συμμετοχή σε αυτή με πολιτικά στελέχη, με αιχμή τον κίνδυνο της πλήρους πλέον ταύτισης με τον Αντ. Σαμαρά, τον οποίο ο Κ. Σκανδαλίδης φέρεται να χαρακτήρισε ως "τον πιο αυταρχικό εκφραστή της δεξιάς αντίληψης".
Αυτή η ταύτιση, εκτιμούν στελέχη που διαφοροποιούνται από τον Ευ. Βενιζέλο, ενδέχεται να στοιχίσει ακόμα και την είσοδο του κόμματος στη Βουλή στις επόμενες εκλογές, ενώ την ίδια ώρα "γκρεμίζει" τις δυνατότητες για συμπόρευση με τη ΔΗΜ.ΑΡ.
Ο πρώην υπουργός είπε ότι η περίφημη προγραμματική συμφωνία έπρεπε να είχε προηγηθεί της απόφασης για παραμονή στην κυβέρνηση και ανασχηματισμό. Στην ίδια κατεύθυνση και ο Θ. Μωραΐτης. Κατά της παραμονής ήταν και η Θ. Τζάκρη με το σκεπτικό ότι αυτή η κυβέρνηση "δεν πάει πέρα από τον Νοέμβριο". Ο Γ. Κουτσούκος διαφώνησε με την παραμονή, αλλά συντάχθηκε με την πλειοψηφία, ενώ και ο Μιχ. Καρχιμάκης εκτιμά ότι δεν θα πάψει ο Αντ. Σαμαράς να κινείται μονομερώς.
Αυγή
Λιονάκης Νίκος
Δύο εβδομάδες κόντρας με τον "αυταρχικό" Αντ. Σαμαρά αρκούσαν, όπως φάνηκε από το αποτέλεσμα, για να εξανεμιστεί το "όραμα" του Ευ. Βενιζέλου για ανασυγκρότηση της "μεγάλης ευρωπαϊκής, υπεύθυνης Κεντροαριστεράς" και να θέσει τα θεμέλια για τη διαμόρφωση της... "μεγάλης ευρωπαϊκής, υπεύθυνης Κεντροδεξιάς".
Θα περίμενε κανείς ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, που ανέπτυσσε με πάθος την επιχειρηματολογία του για το πώς η λύση μπορεί να υπάρξει μόνο μέσα από τη συνεργασία με την "προοδευτική Αριστερά" και τις δυνάμεις του χώρου της "Κεντροαριστεράς", θα κρατούσε στάση ευθύνης απέναντι σε αυτή τη θέση του. Τελικά -προς απογοήτευση πολλών εντός του κόμματός του- κράτησε στάση "ευθύνης" μόνο απέναντι στον "δεξιό" πρωθυπουργό.
Η οικειοθελής αποχώρηση του Φ. Κουβέλη από την κυβέρνηση συνεργασίας και η οικειοθελής παραμονή του Ευ. Βενιζέλου αντικειμενικά έχουν διαμορφώσει δεδομένα πλήρους ρήξης μεταξύ των δύο κομμάτων.
Το "φιλί παράτασης της ζωής" που έδωσε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ σε αυτή την κυβέρνηση ήταν μια στρατηγική επιλογή. Όπως στρατηγική επιλογή ήταν και η αποχώρηση του προέδρου της ΔΗΜ.ΑΡ. Με αφορμή το ζήτημα της ΕΡΤ, η διαχείριση του οποίου από τον Αντ. Σαμαρά κατά κοινή ομολογία των δύο πάλαι ποτέ "κυβερνητικών εταίρων" συνιστούσε μια "αυταρχική μονομερή κίνηση που έδειξε το σκληρό πρόσωπο της Δεξιάς", δημιουργήθηκαν μέσα σε λίγες ώρες οι συνθήκες για την αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού.
Σε αυτό το πλαίσιο η συνέχιση της στήριξης της κυβέρνησης από το ΠΑΣΟΚ και μάλιστα η ισχυρή πολιτική συμμετοχή του στο υπουργικό συμβούλιο -που αναμένεται να "κλειδώσει" σε σημερινή συνάντηση με τον Αντ. Σαμαρά-, αποτελεί επιλογή "στρατοπέδου" ανάμεσα στο πολιτικό δίπολο μεταξύ "Αριστεράς ή Κεντροαριστεράς και Δεξιάς ή Κεντροδεξιάς", που μετά τις εξελίξεις των τελευταίων ημερών υπογραμμίζεται πολύ πιο ανάγλυφα πάνω στη γραμμή του πολιτικού φάσματος.
Οι πρόωρες εκλογές "κλείδωσαν" την παραμονή
Μπορεί ο Ευ. Βενιζέλος να είχε χαράξει κοινή γραμμή με τον Φ. Κουβέλη απέναντι στον Αντ. Σαμαρά και να διαμήνυε ότι θα επέμενε σε αυτή έως το τέλος της ενδοκυβερνητικής διαπραγμάτευσης, ωστόσο το κοινό μέτωπο "έσπασε" υπό τον φόβο της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ να αντιμετωπίσει πρόωρες εκλογές.Η στάση του "αν αποχωρήσει η ΔΗΜ.ΑΡ., το ΠΑΣΟΚ δεν παραμένει στην κυβέρνηση" είχε μετεξελιχθεί λίγο πριν από τη σύσκεψη της Πέμπτης στη στάση "είμαστε σε ταύτιση με τη ΔΗΜ.ΑΡ. αλλά το ΠΑΣΟΚ δεν ετεροκαθορίζεται". Είχε προηγηθεί επικοινωνία του Ευ. Βενιζέλου με τον Φ. Κουβέλη, ο οποίος τον ενημέρωσε για την αλλαγή της θέσης του με την οποία θα προσερχόταν στην τελική σύσκεψη στο Μαξίμου.
Όλες οι πληροφορίες συντείνουν στο γεγονός ότι ο Ευ. Βενιζέλος ήθελε πάση θυσία να αποφύγει τις "περιπέτειες" που θα δημιουργούσαν για τον ίδιο και το κόμμα του το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Η εκτίμηση που επικράτησε ήταν ότι, εάν γίνουν τώρα εκλογές και μάλιστα τις χρεωνόταν το ΠΑΣΟΚ -αφού, εάν αποχωρούσε από την κυβέρνηση, θα βαλλόταν από παντού, όπως συμβαίνει τώρα για τον Φ. Κουβέλη-, υπήρχε ο πραγματικός κίνδυνος της εκλογικής ισοπέδωσής του. Ενδεχομένως βάρυνε στην απόφαση του Ευ. Βενιζέλου το γεγονός ότι δεν υπήρχε ικανός χρόνος για τη διαμόρφωση ενός κοινού εκλογικού μετώπου με τη ΔΗΜ.ΑΡ. σε περίπτωση εκλογών.
Στο δίλημμα... "Σαμαράς ή κάλπες", επέλεξε το πρώτο. Για την επιλογή αυτή είχε προϊδεάσει συνεργάτης του όταν μετά τη σύσκεψη των τριών την Τετάρτη το βράδυ, τόνιζε με έμφαση ότι "το 80% της κοινωνίας δεν θέλει εκλογές". Αυτό επανάλαβε αρκετές φορές και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ τόσο εκείνο το βράδυ όσο και το βράδυ της Πέμπτης, όταν συνόδευσε την αναφορά του αυτή με το ότι "το ΠΑΣΟΚ δεν κάνει 'τρύπες στο νερό' για φευγαλέες εντυπώσεις" δείχνοντας τον Φ. Κουβέλη.
Όλο το τελευταίο διάστημα ο Ευ. Βενιζέλος δεχόταν εισηγήσεις να μην ρισκάρει το ενδεχόμενο πρόωρης κάλπης. Κεντρικό επιχείρημα αυτής της γραμμής, που τελικά υιοθετήθηκε, ήταν ότι το ΠΑΣΟΚ "κινδυνεύει σοβαρά να την πάθει όπως ο Καρατζαφέρης".
Κατά τις ίδιες εισηγήσεις, ο κίνδυνος αυτός ενισχυόταν μέσα στο κλίμα των ημερών από τις "διαρροές" που προέρχονταν από το Μ. Μαξίμου για το ποιος θα έχει την ευθύνη εάν οδηγηθεί η χώρα σε εκλογές. Τότε η Ιπποκράτους απαντούσε ότι "δεν θέλουμε εκλογές, αλλά δεν τις φοβόμαστε". Στο τέλος έμεινε μόνο το "δεν θέλουμε εκλογές", αφού η "λύση" στην οποία... υποχώρησε ο Αντ. Σαμαράς για την ΕΡΤ "μας ικανοποιεί".
Σχηματίζεται μέτωπο κατά Βενιζέλου;
Η στρατηγική επιλογή που έκανε ο Ευ. Βενιζέλος δεν έγινε δεκτή από την Κ.Ο. και το Π.Σ. του κόμματος με την "ομόφωνη" στήριξη που άφηνε να εννοηθεί η Ιπποκράτους. Αυτό αφορά βέβαια το τμήμα της Κ.Ο. που δεν προοριζόταν να αξιοποιηθεί στον ανασχηματισμό. Άλλωστε τα στελέχη εκείνα -εκτός από τον Μιχ. Χρυσοχοΐδη, που δεν έκρυψε ποτέ την απροϋπόθετη στήριξή του στην κυβέρνηση Σαμαρά-, που στήριξαν περισσότερο και επικρότησαν την απόφαση για παραμονή και επικαιροποίηση της προγραμματικής συμφωνίας, ήταν εκείνα που αναμένεται να πάρουν κάποια υπουργική θέση.Μεταξύ αυτών, η Ε. Χριστοφιλοπούλου, η οποία υποστήριξε ότι "την ώρα της κρίσης πρέπει να κάνεις αυτό που έχει ανάγκη η χώρα", αλλά και ο γραμματέας της Κ.Ο. Γ. Μανιάτης και ο στενός συνεργάτης του Ευ. Βενιζέλου, Οδ. Κωνσταντινόπουλος.
Ωστόσο εκφράστηκαν ισχυρές διαφωνίες τόσο για την παραμονή στην κυβέρνηση όσο και για τη συμμετοχή σε αυτή με πολιτικά στελέχη, με αιχμή τον κίνδυνο της πλήρους πλέον ταύτισης με τον Αντ. Σαμαρά, τον οποίο ο Κ. Σκανδαλίδης φέρεται να χαρακτήρισε ως "τον πιο αυταρχικό εκφραστή της δεξιάς αντίληψης".
Αυτή η ταύτιση, εκτιμούν στελέχη που διαφοροποιούνται από τον Ευ. Βενιζέλο, ενδέχεται να στοιχίσει ακόμα και την είσοδο του κόμματος στη Βουλή στις επόμενες εκλογές, ενώ την ίδια ώρα "γκρεμίζει" τις δυνατότητες για συμπόρευση με τη ΔΗΜ.ΑΡ.
Ο πρώην υπουργός είπε ότι η περίφημη προγραμματική συμφωνία έπρεπε να είχε προηγηθεί της απόφασης για παραμονή στην κυβέρνηση και ανασχηματισμό. Στην ίδια κατεύθυνση και ο Θ. Μωραΐτης. Κατά της παραμονής ήταν και η Θ. Τζάκρη με το σκεπτικό ότι αυτή η κυβέρνηση "δεν πάει πέρα από τον Νοέμβριο". Ο Γ. Κουτσούκος διαφώνησε με την παραμονή, αλλά συντάχθηκε με την πλειοψηφία, ενώ και ο Μιχ. Καρχιμάκης εκτιμά ότι δεν θα πάψει ο Αντ. Σαμαράς να κινείται μονομερώς.
Αυγή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου