Coca – Cola: 
Ένας Λεβιάθαν της βιομηχανίας του νερού στα σχολεία της Κρήτης μαζί με την WWF Hellas

Μια έρευνα του Γιάννη Αγγελάκη

Συνέχεια πέμπτη 

Η Water Resources Group, η «ορθή διαχείριση» του νερού και η υπό όρους δανειοδότηση των κρατών

 

Η Παγκόσμια Τράπεζα, στα τέλη του 2009 έδωσε στη δημοσιότητα μία έκθεση που προκάλεσε εντύπωση. Σημείωνε, μεταξύ άλλων ότι, «σύμφωνα με τις ακολουθούμενες πρακτικές» μέχρι το 2030 το ένα τρίτο του πληθυσμού του πλανήτη θα έχει πρόσβαση μόλις στο μισό του νερού που χρειάζεται καθημερινά. 

 

Η έκθεση προτείνει ως λύση την επένδυση 50 δισσεκατομυρίων δολαρίων ετησίων από κυβερνήσεις και επιχειρήσεις για προγράμματα διαχείρισης του νερού.  Η σπανιότητα, η ιδιαχείρισή της, είναι κέρδος.

 

Η Coca-Cola, η εταιρεία δηλαδή που η «ακολουθούμενη πρακτική» της οδηγεί στο να χρησιμοποιεί κάθε 1 μέρα όσο νερό χρειάζεται ο πληθυσμός όλης της γης για 10 ημέρες, με ενθουσιασμό αποδέχθηκε την έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας.  [26]

 

 

Στις 26 Ιανουάριου του 2012, η βιομηχανία του νερού συνεδρίασε στα πλαίσια του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ για τη νέα στρατηγική που πρέπει να ακολουθηθεί αναφορικά με την ιδιωτικοποίηση του νερού. Σιωπηλά, από τον Οκτώβριο του 2011 μία νέα συμμαχία διαμορφώθηκε με χρηματοδότηση από την Παγκόσμια Τράπεζα, την Coca-Cola και τη Veolia για νέες προσεγγίσεις σχετικά με τη διαχείριση του νερού.

 

Η εταιρεία που ιδρύθηκε με το όνομα Water Resources Group (WRG) έχει ως επικεφαλή τον πρόεδρο της Nestle, Peter Brabeck – Letmathei. Ήδη, η συγκεκριμένη εταιρεία, έχει πλησιάσει χώρες όπως το Μεξικό, την Ινδία, την Ιορδανία και τη Νότια Αφρική για να «διαμορφώσει και να δοκιμάσει «στρατηγικές διακυβέρνησης», τέτοιες, που θα κάνουν την ιδιωτικοποίηση του νερού πιο ασφαλής και κερδοφόρα. [27]

 

Πέρα από τη διαχείριση: το πέρασμα προς τη διακυβέρνηση

 

Σύμφωνα με τους ίδιους, μέσω της ιστοσελίδας του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ο στόχος είναι «η βοήθεια προς τη διακύβερνηση για την ανάπτυξη ενός σχεδίου διαχείρισης του νερού, πιο αποτελεσματικού και πιο παραγωγικού… αυτό το σχέδιο οφείλει να αναπτύξει την αποτελεσματικότητα  στην άρδευση, να αυξήσει την παραγωγικότητα της αγροτικής παραγωγής, όπως και να βελτιώσει τη διαχείριση και χρήση του νερού από πολίτες και εταιρείες» [28]

Στο ίδιο μήκος κύματος όπως και με την Global Water Partnership οι λύσεις έρχονται μόνο μέσω της «απελευθερωσης» της αγοράς και δια της χρήσης συγκεκριμένων «οικονομικών εργαλειών». Ποια είναι αυτά τα «εργαλεία»; Η δυνατότητα εμπορευματοποίησης των δικαιωμάτων νερού, οι επενδύσεις σε υποδομές (από το δημόσιο) και η μεγαλύτερη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στην όλη διαδικασία.  [29]

 

Στο επίπεδο της διακυβέρνησης αυτό που δοκιμάζεται είναι μια νέου τύπου «συνεργασία», των μεγάλων πολυεθνικών του νερού, αναγνωρισμένων περιβαλλοντικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων με την στήριξη της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Έτσι μια καθαρά κερδοσκοπική, σχεδόν ληστρική διαδικασία «νομιμοποιείται».  Και η πολυεθνική  πλέον καταφθάνει ως σωτήριος «επενδυτής», με τη στήριξη οργανισμών της τοπικής κυβέρνησης και έχοντας δίπλα της «ευαίσθητες» περιβαλλοντικά Μ.Κ.Ο..  Όπως και στο παράδειγμα της σύμπραξης ιδιωτικού – δημοσίου μέσω του ΟΗΕ, οι πολυεθνικές έρχονται πλέον να αναλάβουν το ρόλο της απούσας και χρεωκοπημένης κυβέρνησης. Ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης είναι στα σπάργανα.

 

Ο κ. Φούχτελ, σίγουρα θα έχει να πει πολλά πάνω σ’αυτή τη συνεργασία με την τοπική αυτοδιοίκηση για την προώθηση τέτοιων «επενδύσεων»…

Πέρα όμως από τη διακυβέρνηση, οι πολυεθνικές επιθυμούν τα κέρδη από τη διαχείριση όχι τα κόστη που συνεπάγεται η συντήρηση ή η δημιουργία υποδομών. Οπότε απαιτούν και πετυχαίνουν την ιδιωτικοποίηση των κερδών και την κοινωνικοποίηση του κόστους. Για να συμβεί αυτό, είναι αναγκαία η συμμετοχή της κυβέρνησης μίας χώρας η οποία ενώ παραδίδει τη διακυβέρνηση, συνεχίζει να αναλαμβάνει τα κόστη. Οι πολίτες, δηλαδή, της χώρας αναλαμβάνουν τα κόστη.

 

Αναφερόμαστε στις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα, που εν συντομία αποκαλούνται ΣΔΙΤ. Είναι μία διαδικασία κατασκευής έργων η οποία προωθείται στα διεθνή φόρουμ για το νερό καθώς και από τις συμπράξεις που έχουν δημιουργηθεί για να προωθήσουν την ιδέα των ιδιωτικοποιήσεων ως η πιο αποτελεσματική και συμφέρουσα μέθοδος. Συμφέρουσα, προφανώς, για τις εταιρείες.   Η εμπειρία, άλλωστε και στην Ελλάδα, αυτό αποδεικνύει. [30]

 

Η νέα μα τόσο παλιά χρεοκρατία

 

Ας το κάνουμε αυτό κάπως πιο λιανά για να το καταλάβουμε όλοι μας. Η λογική πίσω από αυτού του τύπου συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού είναι ότι «χρεωκοπημένες» κυβερνήσεις, κυρίως σε χώρες του Νότου, δε μπορούν να ανταπεξέλθουν στα κόστη για την ανάπτυξη υποδομών (εφόσον είναι αναγκαίο), συντήρησής τους και λειτουργίας των υπηρεσιών διανομής νερού στους πολίτες μιας χώρας. Οπότε, χρειάζεται ο έλεγχος να περάσει στις εταιρείες οι οποίες θα καρπωθούν και τα κέρδη της «επένδυσης».

Αυτό που συμβαίνει πραγματικά όμως είναι ότι οι κυβερνήσεις δε μπορούν να επενδύσουν στις υπηρεσίες νερού, επειδή αντιμετωπίζουν τις συνέπειες τεχνητών οικονομικών κρίσεων, «πνίγονται» από την αποδοχή προγραμμάτων λιτότητας  που επιτείνουν την ύφεση, αυξάνουν την ανεργία και διαλύουν τον κοινωνικό ιστό.

 

Εδώ λοιπόν, υπάρχει ένα παράδοξο. Οι πολυεθνικές του νερού έρχονται για να επενδύσουν και να αναλάβουν τη διακυβέρνηση επειδή οι κυβερνήσεις δεν έχουν χρήματα. Όμως οι κυβερνήσεις δεν έχουν χρήματα επειδή τα δίνουν σε τράπεζες και οργανισμούς όπου και χρωστούν.

Οι τράπεζες και οι διεθνείς οργανισμοί  πιέζουν τις κυβερνήσεις ώστε να προχωρήσουν σε ιδιωτικοποιήσεις και στο άνοιγμα «κλειστών» αγορών με αντάλλαγμα την παροχή δανείων. Συγχρόνως, ασκούνται πιέσεις ώστε να δημιουργηθεί ένα «ευνοϊκό» περιβάλλον για επενδύσεις με κατάργηση εργατικών δικαιωμάτων και παύση δημοκρατικών ελευθεριών. Αυτό ονομάζεται «μεταρρύθμιση» και θεωρητικά ανοίγει τον δρόμο προς την «ανάπτυξη».

Όμως, οι «επενδυτές» δεν επενδύουν τα χρήματα που θα έπρεπε να επενδύσουν  εφόσον αποζητούν τρόπους για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους.

 

Αντιθέτως  – και με τη στήριξη των διεθνών οργανισμών – οι «επενδυτές» ασκούν πιέσεις προς τις κυβερνήσεις. Υπάρχουν άλλωστε και άλλοι τρόποι για να πετύχουν το σκοπό τους, όπως η δωροδοκία πολιτικών ή οι χρηματοδοτήσεις κομμάτων για παροχή σε αντάλλαγμα δανείων με τρομερά ευνοϊκούς όρους και χρηματοδότηση από τον κρατικό προϋπολογισμό ή, στην περίπτωση της Ελλάδας, από ευρωπαϊκά προγράμματα! Δηλαδή, από χρήματα που ήδη υπάρχουν δίχως την έλευσή τους. Και το πετυχαίνουν, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο!

 

Ιδιωτικοποιούν τα κέρδη από την εκμετάλλευση και κοινωνικοποιούν τις ζημιές! Ένας φαύλος κύκλος εξουθένωσης, κατάργησης δημοκρατικών και εργατικών δικαιωμάτων: καταστροφικής εκμετάλλευσης!  [31]